Το 2025 διαβάσαμε και γράψαμε για πολλά βιβλία του 2024, γεγονός που είναι ενδεικτικό και του πληθωρισμού των βιβλίων: εκδίδονται πλέον τόσα πολλά που δεν είναι εύκολο να διαβαστούν μέσα στη χρονιά που εκδόοθηκαν! Οι επιλογές μας επομένως από βιβλία που διαβάσαμε το 2025 είναι μάλλον μοιρασμένες ανάμεσα στο 2024 και το 2025!
Η Λίλια Τσούβα επέλεξε ένα πεζό και δύο ποιητικά βιβλία:
- Μήπως είδαμε το ίδιο όνειρο; της Χαράς Νικολακοπούλου, εκδόσεις Χάρτινη πόλη 2024
Αλληγορικό μυθιστόρημα με θέμα την ιστορία του καθενός από εμάς, τους έρωτες, τα «εγκλήματα», τους θανάτους, που συντελούνται στις ζωές μας. Ο κεντρικός χαρακτήρας, η Βέρα Καλογερά, είναι συγγραφέας. Επικοινωνεί κατά παράδοξο τρόπο, μέσω των ονείρων, με τον Κωνσταντίνο Αραβαντινό, διάσημο αστέρα του κινηματογράφου, ο οποίος ζει στο Παρίσι. Δεν τον έχει συναντήσει στην πραγματική ζωή, ωστόσο γίνεται ο πνευματικός της καθοδηγητής, συγγράφει μυθιστόρημα με κεντρικό χαρακτήρα την προσωπικότητά του. Το βιβλίο, όταν ολοκληρωθεί, θα γίνει ταινία, ο Κωνσταντίνος θα υποδυθεί τον πρωταγωνιστή, θα γνωριστούν και θα ζήσουν έναν θυελλώδη έρωτα. Στην υπόθεση εμφιλοχωρούν εγκλήματα με αδιευκρίνιστους δράστες. Ρεαλισμός και ψευδαίσθηση, έρωτας και μυστήριο, υπαρξιακή αγωνία και μεταφυσική, ατμόσφαιρα γεμάτη ένταση.
- Το διάσημο ποίημα του Ντίνου Σιώτη, εκδόσεις Καστανιώτη 2024
Ποίημα της μιας ανάσας, δομημένο πάνω σε αλλεπάλληλες ενότητες τριών στίχων χωρίς τελεία. Καταιγιστική αφήγηση, γεμάτη σαρκασμό και πικρό χιούμορ. Ευαισθησία απέναντι στην πολιτιστική παρακμή και την κοινωνική σήψη, υπαρξιακός προβληματισμός, προσωπικοί σταθμοί της ζωής (Τήνος, Αθήνα, Νέα Υόρκη, Σαν Φρανσίσκο, Μόντρεαλ, Βοστόνη). Ζωντανοί και παλλόμενοι στίχοι, μουσικότητα, αισθαντικότητα.
- Ο ταλαντούχος Νέρωνας του Κωνσταντίνου Νικολάου, εκδόσεις Περισπωμένη 2024
Περίτεχνος ποιητικός σχολιασμός όσον αφορά την κενοδοξία και τις βεβαιότητες, την ποίηση και τον έρωτα, τον θάνατο. Το παρόν ιδωμένο μέσα από τον φακό του παρελθόντος, η καθημερινότητα μέσα από τα φευγαλέα στιγμιότυπα, τις εικόνες. Λόγος άμεσος και αληθινός, φωτεινός, συνθέσεις με ιστορική και συνειδησιακή διαύγεια, διεισδυτική έκφραση.
Η Κατερίνα Τσιτσεκλή επέλεξε τρία ποιητικά βιβλία:
- Κρατώ κάτι από σένατης Φροσούλας Κολοσιάτου, εκδόσεις Μανδραγόρας 2025
Η Φροσούλα Κολοσιάτου με την ιδιαίτερη ποιητική της φωνή κρατάει ζωντανή τη μνήμη του αγαπημένου της αδελφού και σημαντικού Κύπριου ποιητή, μελετητή και “φωτογράφου της ψυχής”, Λεύκιου Ζαφειρίου (1948-2022). Ζωντανεύει σκηνές από την εφηβική τους ηλικία όπου διαφαίνεται η ευγενική και συνάμα ευχάριστη προσωπικότητά του. Μιλάει για τους αγώνες που έδωσε για να διατηρηθεί η ιστορική μνήμη του ελληνισμού στα κατεχόμενα μέρη της Κύπρου με την παρουσία του εκεί ως δασκάλου, αλλά και με το φωτογραφικό άλμπουμ του Η μετέωρη θλίψη της ιστορίας που εκδόθηκε από το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών της Κύπρου με τη συνδρομή της Unesco. Στην ποιητική συλλογή της διαφαίνεται η προσφορά της ποίησης στη διαχείριση του πένθους.
- Αγώγιμο υλικό του Χρήστου Τασιόπουλου, εκδόσεις Διάνοια 2025
Η πρώτη ποιητική συλλογή του Χρήστου Τασιόπουλου, ο οποίος ζει και εργάζεται τα δέκα τελευταία χρόνια στη Στοκχόλμη, είναι μια ιστορία μετανάστευσης και έχει τίτλο συναφή με τις σπουδές του στη βιοϊατρική και βιοτεχνολογία. Αναφέρεται στο μεγάλο μεταναστευτικό κύμα που οδήγησε πολλούς νέους επιστήμονες της πατρίδας μας να αναζητήσουν εργασία στο εξωτερικό την εποχή της οικονομικής κρίσης. Μέσα από το προσωπικό του βίωμα και την πρωτότυπη ποιητική γραφή του φανερώνει τι κρύβεται στα μύχια της ψυχής του ανθρώπου που μεταναστεύει, τους αρχικούς φόβους, την αγωνία, τις προσδοκίες για φιλοξενία και αποδοχή, τη σταδιακή προσαρμογή στο νέο περιβάλλον, αλλά και τη διαρκή νοσταλγία που νιώθει ο ίδιος για την πατρίδα.
- ‘Ορθιες στέκονται μόνο οι μαριονέτες του Σταύρου Θεμιστοκλέους, εκδόσεις Ρώμη 2025
Ο Σταύρος Θεμιστοκλέους γεννήθηκε στη Λάρνακα όπου και ζει. Σπούδασε στο Salford University του Manchester Χρηματοοικονομικά και εργάζεται σε ιδιωτική εταιρεία. Παρακολουθεί εδώ και πέντε χρόνια τα Εργαστήρια Δημιουργικής Γραφής και Ανάγνωσης της ποιήτριας Ευτυχίας Αλεξάνδρας Λουκίδου. Το βιβλίο Όρθιες στέκονται μόνο οι μαριονέτες είναι η πρώτη του ποιητική συλλογή. Η σουρεαλιστική φωτογραφία στο εξώφυλλο, το σώμα μιας μαριονέτας που αιωρείται στον αέρα δεμένη από ένα σχοινί και έχει μπαλόνια στη θέση του κεφαλιού, μας προϊδεάζει για την υπερεαλιστική ποιητική του γραφή που περισσότερο αποκαλύπτει παρά κρύβει την αλήθεια για όσα συμβαίνουν στον κόσμο μας. Ο ποιητής μιλάει για την ψευδαίσθηση της ελευθερίας που βιώνει ο σύγχρονος άνθρωπος.
Η Ήλια Λούτα επέλεξε δύο μυθιστορήματα από μετάφραση:
- Στραβό αλέτρι του Ιταμάρ Βιέϊρα Ζούνιορ (μτφρ. Μαρία Παπαδήμα), Ελληνικές εκδόσεις 2024
Το Στραβό αλέτρι έχει κερδίσει ήδη διεθνή αναγνώριση. Πρόκειται για ένα πολύ ενδιαφέρον βραζιλιάνικο μυθιστόρημα που συνδυάζει μοναδικά το μαγικό στοιχείο με τον κοινωνικό ρεαλισμό. Αφηγείται την ιστορία των αφροβραζιλιάνων ακτημόνων και απογόνων των σκλάβων σε μια από τις φτωχότερες περιοχές της χώρας.Ο συγγραφέας με βάση την επιστημονική του κατάρτιση και με ξεκάθαρη θέση κατά της αποικιοκρατίας, του ρατσισμού και της ανθρώπινης εκμετάλλευσης, ρίχνει φως στη ζωή αυτών των ανθρώπων, των μεγάλων αδικημένων της ιστορίας, και μέσα από την αφήγησή του αναπλάθει τη γεμάτα βάσανα ζωή τους, τις παραδόσεις τους, τις θρησκευτικές τελετές, αλλά κυρίως αναδεικνύει τις ανθρώπινες και οικογενειακές σχέσεις ως ανάχωμα σε κάθε μορφή καταπίεσης.
- Η απόδειξη της αθωότητάς μου του Τζόναθαν Κόου (μτφρ. Άλκηστις Τριμπέρη), εκδόσεις Πόλις 2025
Πολλά βιβλία του Τζόναθαν Κόου έχουν γίνει best sellers. Το νέο του βιβλίο Η απόδειξη της αθωότητας μου θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως μια ιστορία μυστηρίου, μια αστυνομική περιπέτεια με σαφείς πολιτικές παρεμβολές, όμως στην πραγματικότητα είναι κάτι πολύ περισσότερο από αυτό. Η Φιλ, που ανήκει στη γενιά Ζ, δυσκολεύεται να βρει την επαγγελματική πορεία που της ταιριάζει.Η ανακάλυψη ενός συγγραφέα της δεκαετίας του 1980 και η επίσκεψη ενός οικογενειακού φίλου που ερευνά την πορεία ενός σκοτεινού think-tank από τη δεκαετία του ’80, θα την επηρεάσουν καταλυτικά. Ωστόσο, μια αστυνομική έρευνα για φόνο ξεκινά. Τι έχει συμβεί άραγε; Μέχρι να αποκαλυφθεί η αλήθεια, ο αναγνώστης δεν μπορεί να φανταστεί πώς θα εξελιχθεί η ιστορία, αφού ο συγγραφέας σχεδόν εμμονικός σε λογοτεχνικές πρωτοτυπίες έχει στήσει με ιδιαίτερη οξύνοια το δικό του παιχνίδι.
Η Μαρία Ψωμά Πετρίδου επέλεξε επίσης δύο μυθιστορήματα:
- «Δεν θ’ αργήσω» της Βασιλικής Πέτσα, εκδόσεις Πόλις 2024
Δυνατό μυθιστόρημα χαμηλόφωνης αφήγησης που αναδεικνύει τις παράπλευρες επιπτώσεις μιας τραγωδίας στην Μεγάλη Βρετανία (στάδιο Χίλσπορο του Σέφιλντ 1989), είκοσι χρόνια μετά. Πρόσωπα και ζωές που φαινομενικά δείχνουν να έχουν συμφιλιωθεί με το τραύμα και να έχουν προχωρήσει τις ζωές τους ενώ, ουσιαστικά, αυτό το τραύμα υποβόσκει άσβεστο, κυρίως στο μυαλό του πρωταγωνιστή. Ύπουλα και σιωπηλά τον ακινητοποιεί και τον διαλύει. Τίποτε δεν είναι όπως φαίνεται.
- «Αυτό έκανες πάντα» του Νίκου Ιατρού, εκδόσεις Ίκαρος 2025
Ο εσωτερικός μονόλογος ενός πατέρα που καθώς ψάχνει απεγνωσμένα να βρει τον εξαφανισμένο γιο του, σκάβει μέσα του να διαγνώσει τις δικές του υπαιτιότητες στην ανατροφή του, στην αποστασιοποιημένη στάση του καθώς μεγάλωνε. Με επίπονο τρόπο διαπιστώνει πράξεις και λόγια του που ώθησαν το παιδί του στην απομάκρυνση και στην απόρριψή του. Θα προλάβει άραγε να τον βρει και να του εκφράσει την αγάπη και την συγγνώμη του;
Η Πωλλέτα Ψυχογυιοπούλου επέλεξε δύο ποιητικά βιβλία:
- Άμμος και λίγα βότσαλα της Παυλίνας Παμπούδη, εκδόσεις Ροές 2024
Η συλλογή της Παυλίνας Παμπούδη είναι σαν ένα απαλό φως που διαχέεται μέσα στη σιωπή. Κάθε ποίημα ξεδιπλώνεται σαν μικρό κύμα που φέρνει μαζί του μνήμες, στοχασμούς και τον Λόγο που «υπάρχει» ακόμη και μέσα στη φθορά. Η ποίηση εδώ λειτουργεί σαν γέφυρα ανάμεσα στο προσωπικό και το συλλογικό, ανάμεσα στο χθες και το σήμερα. Διαβάζοντάς την, νιώθεις πως ακόμα και στις πιο ήσυχες στιγμές υπάρχει χώρος για κατανόηση, για μια εσωτερική ισορροπία που αγκαλιάζει την ψυχή.
- Νήσος Κίρκη του Πασχάλη Κατσίκα, εκδόσεις Δρόμων 2024
Η Νήσος Κίρκη είναι ένα ταξίδι στα απλά και φωτεινά πράγματα της ζωής. Ο Πασχάλης Κατσίκας αναζητά τη συντροφικότητα, την τρυφερότητα και την αποδοχή μέσα από τις αναμνήσεις και τα καθημερινά θαύματα. Ο στίχος «όλα, σαν να με αγαπάνε» διαπερνά τη συλλογή σαν ζεστή ακτίνα φωτός, μετατρέποντας τη νοσταλγία σε γλυκιά αποδοχή. Είναι ένα βιβλίο που διαβάζεται αργά, σαν μια αργή αναπνοή μέσα στη ζεστασιά του σπιτιού, προσφέροντας στιγμές γαλήνης και εσωτερικής χαράς.
Τέλος, η Χριστίνα Λιναρδάκη επέλεξε τρία ποιητικά βιβλία:
- Μαύρο χαϊκού της Γιάννας Μπούκοβα, εκδόσεις Ίκαρος 2024
Τα περισσότερα ποιήματα σε αυτό το καθηλωτικό βιβλίο εφορμούνται από μια φαινομενικά άσχετη, εγκυκλοπαιδική σχεδόν, αφορμή για να διατρανώσουν ποιητικά δοσμένες σκέψης περί της ύπαρξης, της αλήθειας, της ίδιας της ζωής. Μέσα από ευρήματα όπως αυτό του καθρέφτη η Μπούκοβα στηλιτεύει την ανοησία του ανθρώπου να πιστεύει ότι έχει την πρωτοκαθεδρία μέσα στην πολυσχιδία και την πολυπλοκότητα της φύσης που του παραδόθηκε και μιλάει για την ανθρώπινη τάση προς πόλωση, για τις κοινωνικές κατασκευές που θεωρούμε αληθινές αλλά δεν είναι. Το Μαύρο χαϊκού κυκλοφόρησε ταυτόχρονα στα ελληνικά, στα βουλγαρικά και στα αγγλικά. Μακάρι να μεταφραστεί σε πολλές ακόμη γλώσσες και το μήνυμά του να προβληματίσει όσο γίνεται περισσότερους ανθρώπους.
- Επιστολές της Δανάης Σιώζιου, εκδόσεις Αντίποδες 2024
Το απολύτως ατμοσφαιρικό αυτό βιβλίο της Σιώζιου περιλαμβάνει ποιήματα-επιστολές που συναρμόζονται αντικριστά σαν μήνυμα και απάντηση. Η υλικότητα με την οποία περιενδύονται τα μηνύματα και οι απαντήσεις γλιστρά και διαλύεται απαράμιλλα μέσα στην ποιητικότητα του τρόπου διαχείρισής τους, έτσι που ο αναγνώστης να μην ξέρει τελικά τι είναι πιο σημαντικό: το μήνυμα, η απάντηση ή το αναπάντεχο της συνάντησής τους ή ακόμη οι επιμέρους εικόνες που λειτουργούν σαν γέφυρες προς το ονειρικό. Μια εξαιρετικά καλαίσθητη έκδοση που διέπεται από ευθραυστότητα και προκαλεί συγκίνηση.
- Σκοτεινά φλας «ενός» πολέμου της Αγγελικής Πεχλιβάνη, εκδόσεις ΑΩ 2025
Εστιάζοντας σε στιγμιότυπα, μικρές σκηνές από τη ζωή ανθρώπων που βρέθηκαν εγκλωβισμένοι σε κάποιον πόλεμο, η Πεχλιβάνη σε αυτό της το βιβλίο φέρνει τον ανθρώπινο παράγοντα στο προσκήνιο και εξετάζει όλες τις παραμέτρους της δυστυχίας που προκύπτουν από την πολεμική συνθήκη. Δεκαεννέα όλα όλα τα (πεζο)ποιήματα, με λατινική αρίθμηση γραμμένοι οι αριθμοί καθενός στη θέση του τίτλου, οι εικόνες όμως που αντανακλούν πολύ περισσότερες, πολύ βαθύτερες και πολύ πιο σύνθετες, δημιουργούν καθεμία ένα υποβλητικό και προσεκτικά σκηνοθετημένo, θεατρικό, θαρρεί κανείς, σκηνικό.
Πολλά ακόμη τα καλά βιβλία που διαβάσαμε και γράψαμε γι’ αυτά, αλλά είπαμε να συγκρατηθούμε! Ευχόμαστε πολλές πολλές εξαιρετικές αναγνώσεις και το 2026! Καλή χρονιά!
