“Κρατώ κάτι από σένα” της Φροσούλας Κολοσιάτου (ISBN: 9789605922177)
Κατερίνα Τσιτσεκλή

Στην ποιητική συλλογή Κρατώ κάτι από σένα η Φροσούλα Κολοσιάτου αναπολεί τη σχέση της με τον αδελφό της, τον Κύπριο ποιητή Λεύκιο Ζαφειρίου, ο οποίος έφυγε πρόωρα, αφήνοντας πίσω του σημαντικό ποιητικό και πεζογραφικό έργο. Η ποίησή της γίνεται μια ροή συναισθημάτων που πηγάζει κατευθείαν από την καρδιά. Μια ανοιχτή επιστολή όπου μέσα της προβάλλουν οι κοινές αναμνήσεις τους από την παιδική ηλικία και η αγάπη τους για την ποίηση και την Κύπρο, αλλά και για όλα όσα η ποιήτρια έκρυβε μες στην καρδιά της και δεν πρόλαβε να του εξομολογηθεί. Η συνειδητοποίηση ότι δεν υπάρχει πια καιρός για να αναπληρώσει το χαμένο χρόνο, ότι δεν υπάρχει περιθώριο να αρθρώσει όσα δεν έχουν ειπωθεί της είναι οδυνηρή. Η ποίησή της γίνεται το καταφύγιο για να εκφράσει όσα κρατούσε φυλαγμένα στο νου και στην καρδιά της, ο ου-τόπος εκείνος που κάνει εφικτή κάθε συνάντηση, ο ξανακερδισμένος χρόνος.

Η αγάπη ζωντανεύει τον ποιητή στις σελίδες της και εκείνη συνομιλεί μαζί του σε μια προσπάθεια να γεμίσει το κενό, τη θλίψη και τον αβάσταχτο πόνο που της προκάλεσε η αναπάντεχη απώλειά του. Παράλληλα, μοιράζεται μαζί μας κάποιες από τις πιο όμορφες αναμνήσεις της:

Με ένα φλιτζάνι καφέ

Με ένα φλιτζάνι καφέ
κάθομαι και σου μιλάω
Μέρες ολόκληρες σε περιμένω
Μου λες ιστορίες
Αυτές τις απίθανες ιστορίες που μόνο
Εσύ ξέρεις να κατασκευάζεις
Το αεροπλάνο προσγειώνεται στο Ελευθέριος Βενιζέλος
Είμαστε όλοι χαρούμενοι
Εσύ, εγώ, ο μικρός
Στο αναπάντεχο του χρόνου
Έρχεσαι
Ανάβεις τσιγάρο και προχωράς
Ανάμεσα σε σένα και τους ανθρώπους
Οι αποστάσεις μεγάλες
Συνεχίζω να ακούω ανεπαίσθητα τις ιστορίες
Μα είναι οι σιωπές με το σχήμα της απώλειας
Οι λέξεις χωρίς τρυφερότητα
Μεταμορφώνονται σε κλάμα βουβό
Η φωνή τους στάζει αίμα
Αναπότρεπτο κακό

Τίποτε δεν υπάρχει

Ωστόσο ξέρω
Αυτούς που αγαπάς
Δεν τους αποχωρίζεσαι ποτέ
Έχουν πάρει μαζί τους

Ένα κομμάτι από σένα.

Ωστόσο η κατάσταση του πένθους δεν χαρακτηρίζεται μόνο από μια ήρεμη μελαγχολία, έχει διακυμάνσεις. Στις «Φωτοσκιάσεις» η ψυχή της ποιήτριας γεμίζει θυμό για τον άδικο θάνατό του, ζωγραφίζει με λέξεις την απελπισία, τον αβάσταχτο πόνο της απώλειας, το παράλογο του θανάτου και μάλιστα όταν ο τελευταίος έχει προκύψει από  μια ασήμαντη αιτία:

[…] Θυμώνω που ο θάνατός σου / τόσο απρόσμενος / προήλθε μόνον από ένα μικρόβιο. […]
Γιατί δεν έτρεξα να σε απελευθερώσω από τα χέρια του χάρου / Μόνος έμεινες έναν μήνα ολόκληρο να σε σέρνει με τη βάρκα του / Τίποτε δεν μπορούσαμε να κάνουμε όταν εσύ / ‘Οπως έλεγε η μάνα μου «βαρκάριζες»…
Ήθελα να σου φωνάξω / Ήταν σαν αυτά τα φρικτά όνειρα που δεν έχουν φωνή/ Τόσο πολύ πονάει η αγάπη

Κάποιοι δεν πεθαίνουν ποτέ / Ούτε η τέχνη. 

                                                  Απόσπασμα από το ποίημα «Φωτοσκιάσεις»

Οι ποιητές δεν πεθαίνουν ποτέ ούτε η τέχνη. Ωστόσο, η τέχνη και τα βιβλία δεν αρκούν για να καλύψουν την έλλειψη της φυσικής παρουσίας του αγαπημένου της αδερφού που της λείπει, γράφει:

Ξύπνησα / Απέναντι ο Υμηττός χιονισμένος / Ακινησία / Θυμάμαι όταν αρχίζαμε μαζί έναν διάλογο / Πόσο πολύ γελούσαμε / Τώρα σώζεται μόνο το θρόισμα / Σελίδας βιβλίου να γυρίζει / Όταν σε φωνάζω γυρίζει πίσω η φωνή /…

                                                                                    «Αναπόφευκτα»

Μια ανάμνηση σταμάτησε έξω από την πόρτα μου / Ασπρόμαυρη εικόνα ξεθωριάζει / Να επιστρέφεις Κύπρο / Με αγωνιστικότητα και ελπίδα / Φορώντας το αξέχαστο στρατιωτικό σου τζάκετ /

Βρίσκομαι σε καθεστώς αδράνειας / Επεξεργάζομαι την αγάπη / Πόσο χαιρόμαστε όταν είμαστε μαζί / Μπόσικος ο καιρός αλλάζει σελίδα / Ο χρόνος λίγος τα εβδομήντα τρία σου χρόνια / Θάνατος αμετάκλητος.

                                                                              «Σκοτεινός ουρανός»

Η Φ. Κ. μας μυεί στη ζεστασιά που απέπνεε ο Λεύκιος Ζαφειρίου σαν άνθρωπος﮲ στην καλοσύνη του και το ευχάριστο χιούμορ του, στην αγάπη του για τους φίλους και την Κύπρο, στους αγώνες που έκανε για να μην χαθεί η ιστορική μνήμη.  Οι λέξεις της μας φέρνουν κοντά στον άνθρωπο εκείνο που ήταν ο Λεύκιος Ζαφειρίου. Μια ακόμα κοινή τους ανάμνηση από τα παιδικά χρόνια αναδύεται στο επόμενο ποίημα:

Ιδιότροπη αγάπη

Μου έδειχνες τους δρόμους
Γύρω από την πράσινη γραμμή σε εποχές επικίνδυνες
Μέσα στη νεκρή ζώνη
Τόσο ριψοκίνδυνα
Λαχανιασμένοι τρέχαμε να φύγουμε
Με έμαθες να αγαπώ τη Λευκωσία

Ο τόπος όλος

Η ζωή σου ολόκληρη ένας αγώνας
Έφυγες με μια γραμμή συρματόπλεγμα
Βαθιά ρυτίδα στη μνήμη
Λύπη σχεδόν αόρατη

Σαν γάτα ξαπλωμένη στα χαλάσματα

Πώς θα μπορέσω να κρατήσω αυτή

Τη στέρηση

Κρατώ στα χέρια μου το λεύκωμα με τίτλο «Η Μετέωρη θλίψη της ιστορίας»  με ποιήματα και φωτογραφίες του Λεύκιου Ζαφειρίου που τράβηξε από τα κατεχόμενα, τον καιρό που δίδασκε στο Ελληνικό Γυμνάσιο του Ριζοκάρπασου. Εκδόθηκε από το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών της Κύπρου σε συνεργασία με την Unesco και το πανεπιστήμιο της Κύπρου. Ξεφυλλίζω φωτογραφίες και αναμνήσεις, βλέμματα που συνάντησαν το βλέμμα του ποιητή, μαρτυρίες ανθρώπων που  αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν τον τόπο τους, σπίτια ρημαγμένα, αρχαία μνημεία που έχουν αφεθεί στην εγκατάλειψη. Νιώθεις την αγάπη για όλα αυτά που πέρασαν μέσα από τα μάτια του ποιητή να αντανακλάται στα βλέμματα των ανθρώπων.

Η ποιήτρια μνημονεύει αυτό το λεύκωμα στο ποίημα «Αντικατοπτρισμός», αλλά και την αγάπη του ποιητή για τον Κάλβο που οδήγησε στην  εμπεριστατωμένη μελέτη του «Ο βίος και το έργο του Ανδρέα Κάλβου», εκδόσεις Μεταίχμιο (2006). Η έρευνά του, μεταξύ άλλων, έφερε στο φως το χαμένο ποίημα «Ελπίς Πατρίδος».

 Αντικατοπτρισμός

 Επιστρέφω συχνά στα λόγια σου
Είναι η Λευκωσία
Και η κατεχόμενη Κύπρος κάτω από το φεγγάρι
Είναι οι εφιαλτικές εικόνες
Και το πέτρινο σπίτι με τα περιστέρια
Οι μαυροφορεμένες γυναίκες
Χωρίς όνομα
Η Παναγία της Κανακαριάς
Οι αναπότρεπτοι σκοτωμοί
Και ο θάνατος που κάνει παιχνίδια
Με τη μετέωρη θλίψη της Κυπριακής Τραγωδίας
Είναι η Αμμόχωστος σε όνειρο
Είναι η βία της ιστορίας
Άχρονη πραγματικότητα
Ακινητοποιημένη για χρόνια
Όταν εσύ συνομιλείς με τον Κάλβο
Για Ελευθερία

Οξυγόνο γίνονται οι στίχοι σου.

Με αφοπλιστική απλότητα η ποιήτρια μιλάει για τον βαθύ πόνο που της προκάλεσε η απώλεια του αδελφού της. Μας προσφέρει πανέμορφες σελίδες πόνου και νοσταλγίας που παίρνουν τις αποχρώσεις από ένα αόρατο δάκρυ και μοιράζεται μαζί μας στιγμές από τη ζωή και το έργο ενός πολύ αξιόλογου ανθρώπου που αγωνίστηκε πάντα με ενθουσιασμό και αφοσίωση για τα ιδανικά του, αφήνοντας πίσω του ένα πολύ σημαντικό έργο. Και όταν ο άνθρωπος αγωνίζεται όλη του τη ζωή για τα ιδανικά του, για ένα δίκαιο και ειρηνικό κόσμο, ο θάνατος… δεν έχει πια εξουσία.

 

Περισσοτερα αρθρα