“Οι ανυπάκουες” της Ντζαϊλί Αμαντού Αμάλ (μτφρ: Άγγελος Μουταφίδης)
“Υπομονή, κόρες μου! Munyal! Αυτή είναι η μία και μοναδική αρχή του γάμου και της ζωής…” Υπομονή! Η λέξη αξίωμα-καθήκον που ορίζει και καθορίζει τις ζωές των Αφρικανών γυναικών του μουσουλμανικού πληθυσμού Πελ (Fulani), ακόμη και στις μέρες μας. Ενός πληθυσμού που αριθμεί περίπου σαράντα εκατομμύρια ανθρώπους διασκορπισμένους κυρίως στις χώρες της Δυτικής Αφρικής, άλλοι […]
Με αλήθεια και σπαραγμό ψυχής (για το βιβλίο «∞: αποκατάσταση» του Βασίλη Αμανατίδη)
Εντάξει. Αυτό το βιβλίο (εκδόσεις Νεφέλη, 2022) απλά με αποτελείωσε. Οδυνηρές προσωπικές εμπειρίες έκαναν το βιβλίο πιο οδυνηρό και πιο συγκλονιστικό για μένα, είναι όμως βέβαιο πως το βιβλίο παραμένει συνταρακτικό ακόμη και για ανθρώπους που δεν είχαν να ανασύρουν κάτι ανάλογο από τη μνήμη τους. Όταν το πήρα, χωρίς να έχω διαβάσει τις κριτικές […]
«Ο έμπορος του φωτός» του Roberto Vecchioni (μτφρ.: Δημ. Παπαδημητρίου)
«Το να διδάσκεις ελληνικά σημαίνει να αντικατοπτρίζεσαι στο σύμπαν. Σημαίνει να διαχωρίζεις, να βγαίνεις και να ξαναμπαίνεις στο χρόνο, γνωρίζοντας εντέλει την πραγματική του φύση. .. Να ξαναβάζεις στη θέση τους τον χρόνο και τον χώρο, να τους διαπερνάς με το ξίφος καθώς αναμειγνύονται συνεχώς στα ανθρώπινα συναισθήματα, να τους καθοδηγείς και να τους εξορκίζεις, […]
Με την αφήγηση να απαιτεί και να κερδίζει συγγραφικά (για το βιβλίο “Πιο πέρα από το πέρα” της Αναστασίας Χρυσαφίδου)
Θα αρχίσω με την αναφορά στη διάρθρωση του βιβλίου της Αναστασίας Χρυσαφίδου Πιο πέρα από το πέρα (εκδόσεις Μπαρμπουνάκη, 2024), γιατί είναι σημαντική για τον τρόπο που καθορίζει την αφήγηση. Πιο συγκεκριμένα, όταν ένα λογοτεχνικό βιβλίο έχει πρόλογο και εισαγωγή, λογικό είναι να θεωρηθεί ότι το τμήμα αυτό γράφεται από τον συγγραφέα. Και ότι στη […]
Στο κενό του χρόνου (για το βιβλίο “Νώε” του Παναγιώτη Χατζημωυσιάδη)
Προσδοκώ ανάστασιν ζωντανών Μετά το «Έξοδα νοσηλείας (2020), που τιμήθηκε με το Ειδικό Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για έργο που προάγει σημαντικά τον διάλογο πάνω σε ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα, το αξιοσύστατο «Χιόνι των Αγράφων» (2021) που απέσπασε το Βραβείο Μυθιστορήματος του περιοδικού «Ο Αναγνώστης» και το ανατρεπτικό ποιητικό «Γυναικών τε» (2023), ο Παναγιώτης Χατζημωυσιάδης εξέδωσε μέσα […]
Όταν η ποίηση υπόσχεται της περιπλάνησης την αποπλάνηση (για το βιβλίο “Πλάνης στην πλάνη της” της Κατερίνας Γκιουλέκα)
Μια ποιητική συλλογή είναι a priori μια περιπλάνηση σε έναν κόσμο που κάποιος ποιητής προτείνει στον αναγνώστη. Και εκείνος, αποδέχεται την πρόσκληση εν λευκώ και ταξιδεύει μαζί του, καταβυθίζεται στους στίχους, αφουγκράζεται τα μηνύματα, τα αποκωδικοποιεί, τα παραποιεί, τα προσαρμόζει στον δικό του κόσμο, στις δικές του ανάγκες, ανάλογα με τις εμπειρίες, τα βιώματα ή […]
«Γονάτισε, γονάτισε ψυχή μου» (για το βιβλίο “Έθνος εξαιρετικά” του Δημήτρη Κοσμόπουλου)
Αν η πατρίδα και οι άνθρωποί της ως κοινότητα με κοινή καταγωγική και πολιτισμική εξέλιξη, δηλαδή ως έθνος, είναι καημός, και μάλιστα βαρύς, ο Δημήτρης Κοσμόπουλος στην ποιητική του συλλογή Έθνος εξαιρετικά (εκδόσεις Περισπωμένη, 2023) εκφράζει τον καημό αυτό με το εύρημα μιας μάρκας τσιγάρων, η οποία εμπεριέχει στην ονομασία της το «έθνος»: Έθνος εξαιρετικά. […]
Ο συγκλονισμός της φρίκης (για το βιβλίο «Χορός στα ποτήρια» της Γεωργίας Τάτση)
Συγκλονισμός, αποτροπιασμός, εναργής εναλλαγή ανάμεσα στη συμπάθεια και την απέχθεια, καθώς παρακολουθούμε το εκκρεμές της ανθρώπινης συνθήκης να κινείται αμείλικτο μεταξύ του ρόλου του θύματος και του ρόλου του θύτη, είναι τα συναισθήαματα που κυριεύουν τον αναγνώστη του βιβλίου. Μόνο ένα ακόμη βιβλίο θυμάμαι να μου έχει δημιουργήσει τόσο έντονα συναισθήματα στο ίδιο πνεύμα: οι […]
Καθαρός ορίζοντας ζωής και συναισθημάτων (για το βιβλίο “Ίσως φύγεις στο εξωτερικό” του Νικόλα Κουτσοδόντη
Το χαρακτηριστικό στοιχείο που μου έκανε εντύπωση από τη στιγμή που άρχισα να διαβάζω τα ποιήματα της νέας συλλογής του Νικόλα Κουτσοδόντη (Ίσως φύγεις στο εξωτερικό, εκδ. Θράκα 2024) είναι ο εσωτερικός ρυθμός. Ένας ρυθμός που δεν χάνεται ακόμη και σε εκτεταμένα ποιήματα – και δεν είναι λίγα. Ο Νικόλας Κουτσοδόντης καταφέρνει να δώσει ρυθμό […]
Το πεπρωμένον φυγείν αδύνατον (για τη νουβέλα “Η Επιτροπή” του Sonallah Ibrahim)
Η νουβέλα του Αιγύπτιου μυθιστοριογράφου Ibrahim Sonallah Η Επιτροπή κυκλοφόρησε στην Ελλάδα το 2019 φροντισμένη από τις καλές εκδόσεις ΑΩ σε μετάφραση της καταξιωμένης και βραβευμένης μεταφράστριας Πέρσας Κουμούτση απευθείας από την πρωτότυπη γλώσσα, την αραβική. Ο Ibrahim Sonallah θεωρείται ένας από τους πιο σημαντικούς πεζογράφους του σύγχρονου αραβικού κόσμου και για το έργο του έχει […]