Δύο βιβλία για το καλοκαίρι(;)
Α. «Θηρίο ή θεός» της Διώνης Δημητριάδου Οι (συγ)χρονισμοί είναι σημαντικοί, ακόμη και στη λογοτεχνία. Με αυτή την κάπως βαρύγδουπη φράση, θέλω να πω ότι έχει σημασία και το πότε διαβάζει κάποιος ένα βιβλίο, μέσα σε ποια προσωπική συνθήκη. Εγώ ας πούμε πήρα να διαβάσω το βιβλίο της Διώνης στις διακοπές μου, που φέτος ξεκίνησαν […]
«Αγαπημένε μου πατέρα» της Μάνιας Μεζίτη
Οκτώ μόλις ποιήματα ή πεζοποιήματα. Αυτά όλα κι όλα αποτελούν την ύλη του μικρού βιβλίου της Μάνιας Μεζίτη που έχει τίτλο «Αγαπημένε μου πατέρα» και κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Κουκκίδα. Η απεύθυνση του τίτλου ίσως δηλώνει κάτι σαν ανοικτή επιστολή, πάντως πρόκειται για ποιήματα με σπάνια δύναμη, τα οποία, επειδή ενσωματώνουν υψηλό βαθμό αφαίρεσης […]
Σαν ιαπωνική ταινία υψηλής αισθητικής (για το«Μετείκασμα» του Σωκράτη Καμπουρόπουλου)
Σαν ιαπωνική ταινία υψηλής αισθητικής με υποβλητικά, υπνωτικά πλάνα – αυτή τη σπάνια και ακριβή αίσθηση μου άφησε η συλλογή του Σωκράτη Καμπουρόπουλου στην πρώτη, τη δεύτερη και την τρίτη ανάγνωσή της. Και λέω «ιαπωνική» επειδή επιπλέον ο υψηλός βαθμός αφαίρεσης που έχει καταφέρει ο Σωκράτης παραπέμπει στην ποίηση του χαϊκού: στη λιτότητα και το […]
«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου
Με μια νέα νουβέλα, τοποθετημένη στο όχι τόσο μακρινό παρελθόν (κατά βάση στη δεκαετία του 1990), επιστρέφει εκδοτικά ο Μιχάλης Μακρόπουλος. Το θέμα της: Η υποκατάσταση, η διχοτόμηση, ο αναδιπλασιασμός – τα εννοώ όλα αυτά σαν ψυχολογικούς όρους. Η Μαργαρίτα Ιορδανίδη που δίνει το όνομά της στον τίτλο του βιβλίου είναι η αδιαμφισβήτητη αντι-ηρωίδα ή […]
«Τέσσερα παραμύθια» του E. E. Cummings (εισαγωγή-μετάφραση-επίμετρο: Ξένη Σκαρτσή)
Τον Cummings τον ξέρουμε κυρίως από τα εμπνευσμένα ποιήματά του για την αγάπη και τον έρωτα, αλλά και σαν μία από τις σημαντικότερες μορφές του μοντερνισμού του 20ού αιώνα. Όμως έχει γράψει και παραμύθια. Τα έγραψε για την κόρη του Νάνσυ, όταν ήταν πολύ μικρή. Δεν πρέπει να μας ξενίζει το γεγονός: πολλοί σπουδαίοι συγγραφείς […]
«Αλλωνών / Lifted» της Karen van Dyck (και ένα πείραμα με το βιβλίο «Απ’ το μάτι της βελόνας» του Αντώνη Μπαλασόπουλου)
«Αλλωνών / Lifted» τιτλοφορεί τη δίγλωσση «κλεμμένη» συλλογή της η ελληνίστρια ακαδημαϊκός (πολλοί θα τη θυμούνται από την ανθολόγηση ποιημάτων στη δίγλωσση συλλογή Μέτρα λιτότητας / Austerity Measures, εκδόσεις Άγρα 2016, που είχε προκαλέσει αίσθηση) Karen van Dyck, η οποία κυκλοφόρησε επίσης από τις εκδόσεις Άγρα το 2022. Γιατί τη χαρακτηρίζω «κλεμμένη»; Επειδή το περιεχόμενό […]
«Σονέτα της Τοσκάνης» της Laura Battiferra σε εισαγωγή-μετάφραση-σχολιασμό της Άννας Γρίβα
Με την τελευταία μεταφραστική εργασία που ανέλαβα, το βιβλίο Λατρευτέ, επαναστατημένε έρωτά μου της Μπεατρίζ Χάουσνερ (εκδόσεις Βακχικόν, 2024), απέκτησα ενδιαφέρον για ένα κομμάτι της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας που – λόγω της ειδικότερης εστίασης των σπουδών μου – πρακτικά αγνοούσα: αναφέρομαι σε εκείνη των πρώτων και λίγο μετέπειτα μ.Χ. χρόνων, ξεκινώντας από τον Οβίδιο και φτάνοντας […]
“ΣΚΠ” της Χριστίνας Λιναρδάκη
Θα ήθελα να ξεκινήσω την παρουσίασή μου για την ποιητική συλλογή της Χριστίνας Λιναρδάκη με κάτι απλό αλλά όχι και αυτονόητο που είχε πει ο γνωστός Γάλλος σκηνοθέτης Robert Bresson: «Η δημιουργία δεν συνίσταται στο να παραμορφώσει ή να εφεύρει κανείς πράγματα, αλλά στο να θέσει τα υπάρχοντα σε νέες σχέσεις μεταξύ τους». Η Χριστίνα […]
“Το σώμα δεν ξεχνά” του Bessel A. van der Kolk
Νομίζετε πως το ψυχικό τραύμα αφορά αποκλειστικά μια ιστορία κακοποίησης, σωματικής ή σεξουαλικής, τη συμμετοχή στον πόλεμο, ένα οικογενειακό περιβάλλον βεβαρυμένο από αλκοόλ και ναρκωτικά; Δυστυχώς, δεν είναι έτσι. Τραύμα μπορεί να υποστούν όλοι, ακόμη και εκείνοι που μεγάλωσαν σε καθ’ όλα «κανονικές» ή και «ιδανικές» οικογένειες: σίγουρα ήρθε η στιγμή που υπέφεραν, που τους […]
Με σκληρό ρεαλισμό και δωρική λιτότητα (για το “ΣΚΠ” της Χριστίνας Λιναρδάκη)
Το άσπρο σκίζεται από την αιχμή του μαύρου στο εξώφυλλο του βιβλίου. Έτσι ξαφνικά και το δυσοίωνο εισβάλλει στη ζωή της ποιήτριας: Σε κάποιο πάρτι ή άλλη μάζωξη το πρόσεξε ο Παναγιώτης το ένα μάτι ήταν πιο κλειστό το βλέφαρο πεσμένο Ο οφθαλμίατρος με παρέπεμψε στον νευρολόγο κι ο νευρολόγος με κοίταξε ανήσυχος Έτσι άρχισαν […]