Όταν οι λέξεις ουρλιάζουν (για την ποιητική συλλογή “Οικόσιτοι διαμελισμοί” της Έφης Ζωγράφου)
Διάβασα αρκετές ποιητικές συλλογές του 2024 που μπορώ να χαρακτηρίσω καλές για πολλούς διαφορετικούς λόγους. Καμία όμως (εκτός από του Στίγκα, πάντα ο Στίγκας) δεν με προετοίμασε για την εκκωφαντική έκρηξη που συνιστά η πρώτη αυτή συλλογή της Έφης Ζωγράφου με τίτλο Οικόσιτοι διαμελισμοί (εκδόσεις Θράκα, 2024). Ο τίτλος ήδη μιλάει για σφαγές που υφέρπουν […]
Μετάφραση: μια Καναδή ποιήτρια από το Πακιστάν
H Μαναχίλ Μπαντουκουάλα (Manahil Bandukwala) είναι μια νεαρή ποιήτρια από την Οττάβα του Καναδά, με καταγωγή από το Καράτσι του Πακιστάν. Υπήρξε δύο φορές υποψήφια για καναδικά βραβεία και είναι υπεύθυνη για στήλες σε διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά. Επιλέξαμε και μεταφράσαμε πέντε ποιήματα από την πιο πρόσφατη συλλογή της Heliotropia (Brick Books, 2024): Δεκαεπτά μήνες απόστασης […]
“Μνήμες των ήχων” του Νίκου Βαξεβανίδη
Η πρώτη αυτή συλλογή του Νίκου Βαξεβανίδη Μνήμες των ήχων (εκδόσεις Παρουσία, 2023), προσεγμένη στην εκφορά της και μελαγχολική στα σημεία, είναι πρωτίστως αποκαλυπτική. Αποκαλυπτική ενός προσωπικού ημερολογίου τρόπον τινά, αλλά και μιας ποιητικής προσέγγισης εμποτισμένης στη μουσική και τον κινηματογράφο, μιας συνεπούς προσέγγισης που ωστόσο εμπλουτίζεται συστηματικά και με καθοριστικό τρόπο από τις εκάστοτε […]
Τα σφηνάκια του Φλεβάρη τον Μάρτη: “Επιγράμματα” του Μαρτιάλη και η ανθολογία ποιημάτων “24”
«Επιγράμματα» του Μάρκου Βαλέριου Μαρτιάλη σε μετάφραση της Καίτης Βασιλάκου Τα λίγα λατινικά κείμενα με τα οποία έχω έρθει σε επαφή πάντα με εξέπλητταν με τη ζωντάνια και τη θεματική τους ευρύτητα. Το καλαίσθητο βιβλίο των εκδόσεων Απόπειρα (2024) με τη νέα μετάφραση των επιγραμμάτων του Μαρτιάλη δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά μάλλον υπενθύμιση του εξαιρετικού […]
“Νυχτερινό στη Γαλλία” του Fabio Stassi
Ο Fabio Stassi έχει το μαγικό χάρισμα να μιλά για στενάχωρα πράγματα με απαλότητα, μετατρέποντας με τον όμορφο τρόπο του τις όποιες πυρκαγιές σε τρυφερό, τρεχούμενο νερό. Έτσι και σε αυτή την πιο πρόσφατη νουβέλα του, που κυκλοφόρησε πρόσφατα στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ίκαρος σε μετάφραση Δήμητρας Δότση, ξανασυναντάμε τον γνωστό μας ήρωα Βίντσε Κόρσο, βιβλιοθεραπευτή […]
«Εντός του προβλεπόμενου χώρου» της Τζένης Παυλίδου
Την πρώτη της εμφάνιση στα γράμματα αποτελεί το βιβλίο αυτό της Τζένης Παυλίδου (εκδόσεις ενύπνιο, 2024), το οποίο έχει στο οπισθόφυλλο τρεις στίχους: Είσαι ακόμη από μέσα κι ούτε πόρτες ούτε παράθυρα μόνο ψηλά, στην οροφή, ανοίγει ένας φεγγίτης. Οι τρεις λιτοί αυτοί στίχοι, που προέρχονται από το ποίημα «Ξημερώνοντας» (σελ. 17), υποψιάζουν αμέσως τον […]
Τα σφηνάκια του Γενάρη τον Φεβρουάριο (για τρία δοκιμιακά βιβλία)
Δοκιμιακής φύσης είναι τα βιβλία που περιέχουν τα σφηνάκια αυτού του Γενάρη. Ο Καρυωτάκης στις μέρες μας. Ήχοι και απόηχοι από τη ζωή και το έργο του των Ευσταθίας Δήμου και Χρύσας Φάντη Δύο εμβριθείς μελέτες περιλαμβάνει το μικρό αυτό βιβλιαράκι που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Σμίλη το 2024. Η Ευσταθία Δήμου ασχολείται μάλλον με […]
«91 ημέρες» της Βικτώριας Τσιόκου
Πώς αναμετριέται κανείς με τη βαθιά απώλεια; Το χρονικό της αναμέτρησης, της δύσβατης διάρκειας 91 ημερών ή τριών μηνών από τον θάνατο του πατέρα, που διανύει η κόρη του, καταγράφει η Βικτώρια Τσιόκου σε αυτή τη συλλογή της. 91 ημέρες, 61 ποιήματα, ένα μονόστιχο («Ημέρα 87») και ένα κατοικούμενο από μία μόνο λέξη («Ημέρα 73») […]
“Ριμαχό” του Παναγιώτη Νικολαΐδη
Ο Ριμαχό πρωτοεμφανίστηκε στην κυπριακή λογοτεχνία ως Ριμακό από τον ποιητή Κυριάκο Χαραλαμπίδη το 1973. Ο Χαραλαμπίδης σημείωνε τότε ότι το όνομα ήταν αναγραμματισμός του ονόματος «Μακάριος», ενώ αποτελούσε επίσης ευθεία παραπομπή στη ρίμα, ένα από τα χαρακτηριστικά της ποίησης. Ο Ριμαχό στη συνέχεια εμφανίστηκε στα ποιήματα και άλλων δύο Κύπριων ποιητών, μάλιστα ένας από […]
«Με δανεικό μολύβι» της Κλεονίκης Δρούγκα
Αξιοπρόσεκτη η συλλογή Με δανεικό μολύβι της Κλεονίκης Δρούγκα (Μανδραγόρας, 2024) που, παρά την κατάτμησή της σε έξι ενότητες, διαθέτει ένα ενιαίο ποιητικό υποκείμενο: μια γυναίκα που αναστοχάζεται για τη φύση της, τους ρόλους που καλείται να υποδυθεί, τις μνήμες και τις ρίζες της, τον έρωτα, τον μετασχηματισμό της καθώς ωριμάζει και υφίσταται πτώσεις κάθε […]