Γύρω από την ερώτηση που στερεοτυπικά απευθύνουμε στα παιδιά, «τι θέλεις να γίνεις όταν μεγαλώσεις;», δομείται το ωραίο αυτό βιβλίο της Φλώρας Βέη, κόρης της ηθοποιού Κατερίνας Διδασκάλου και του ποιητή Γιώργου Βέη. Αναφέρω αυτή τη σχέση αφού το κοριτσάκι στο βιβλίο αναρωτιέται αν ήθελε η μία του γιαγιά να γίνει από πάντα ηθοποιός ή ο ένας του παππούς να γίνει από πάντα ποιητής, σε ένα τμήμα του παραμυθιού που κλείνει το μάτι στον ενήλικο αναγνώστη ο οποίος το διαβάζει στο παιδί, καθώς συνδιαλέγεται καταφανώς με την πραγματικότητα.

Το ερώτημα «τι θέλεις να γίνεις όταν μεγαλώσεις;» συνήθως είναι μπελάς για τα παιδιά γιατί τα βάζει σε σοβαρές σκέψεις – γεγονός που αντανακλά τον βαθμό στον οποίο οι κοινωνικές συμβάσεις προσδιορίζουν έναν άνθρωπο με βάση το επάγγελμα που ακολουθεί, το οποίο καταλήγει να γίνει σημαντικό κομμάτι της κοινωνικής ταυτότητάς του. Βέβαια, το κοριτσάκι του παραμυθιού, η Μαρκέλλα, μοιάζει αρχικά να αγχώνεται που δεν έχει μια έτοιμη απάντηση για την ερώτηση, όπως τα υπόλοιπα παιδιά της τάξης. Καθώς όμως το παραμύθι εξελίσσεται, καταλαβαίνουμε ότι εσωτερικοποιεί την ερώτηση με ενδιαφέροντες τρόπους.

Κατά πρώτον, την ενδιαφέρει το ζήτημα της πρότερης επίγνωσης: πόσο οι προτιμήσεις της παιδικής ηλικίας καθορίζουν τα μελλοντικά σχέδια κάποιου. Κατά δεύτερο λόγο, την ενδιαφέρει το ζήτημα του «σκοπού της ζωής» που θέτει η μητέρα της, τοποθετώντας την όλη συζήτηση περί επαγγέλματος σε νέα βάση και συνδέοντάς τη με το τι είναι σημαντικό για τον καθένα σε αυτή τη ζωή.

Γιατί, ναι, υπάρχουν περιπτώσεις όπως του άλλου παππού της Μαρκέλλας, ο οποίος ασχολήθηκε με τις πωλήσεις επειδή απλώς ήταν καλός σε αυτό που έκανε και στην πορεία έμαθε να αγαπά το επάγγελμά του, κι ας ήταν άσχετο με τα αρχικά του όνειρα. Ή όπως η περίπτωση της άλλης γιαγιάς της, που μεγάλωσε αγαπώντας τις γεωργικές εργασίες και τη μοδιστρική, όμως προτίμησε τελικά να μείνει σπίτι δίπλα στα παιδιά της.

Τα όνειρα που έχει κάποιος όταν είναι μικρός δεν σημαίνει ότι τον δεσμεύουν για πάντα – ορισμένα βέβαια είναι τόσο δυνατά που το κάνουν και η εκπλήρωσή τους μπορεί πράγματι να κάνει ευτυχισμένο αυτό τον άνθρωπο. Άλλα όνειρα ωστόσο είναι λιγότερο δυνατά και πιο εύπλαστα, με αποτέλεσμα να μεταβάλλονται ή να προσαρμόζονται καθώς αλλάζουν οι συνθήκες της ζωής. Τελικά, ένα πράγμα μόνο έχει σημασία. Το έγραψε στο σχολείο την επόμενη μέρα η Μαρκέλλα: «Θέλω να είμαι χαρούμενη!».

Οι σκέψεις αυτές της Φλώρας Βέη, που εικονογράφησε με τρυφερότητα η Εύα Καραντινού και που έγιναν βιβλίο από τις εκδόσεις Άγκυρα, μας παραδίδονται μέσα από την αθωότητα της παιδικής διερώτησης, η οποία χρωματίζει όλο το βιβλίο. Η ηρωίδα του, η Μαρκέλλα, προσπαθεί ειλικρινά να καταλάβει, εμπιστεύεται τον οικογενειακό της περίγυρο, ερμηνεύει όσα ακούει και καταλήγει μόνη της στο τι είναι το πιο σημαντικό – κατόπιν το μοιράζεται στην τάξη. Ενεργεί με ελευθερία και μέσα σε αγάπη, δίνοντας το παράδειγμα ενός υγιούς παιδιού που μεγαλώνει μέσα σε μια υγιή οικογένεια.

Αναπόφευκτα βέβαια, σαν ενήλικες που διαβάζουμε το βιβλίο στο παιδί μας, όλη αυτή η συζήτηση μας δίνει το έναυσμα να αναρωτηθούμε: Πόσοι από μας δεν εγκαταλείπουμε τις ζωές μας στην τύχη γιατί δεν είχαμε κάποιο πολύ δυνατό όνειρο, κάποια αίσθηση σκοπού; Πόσοι από μας, αντίθετα, δεν ταυτιζόμαστε με αυτή την αίσθηση και χάνουμε το μέτρο για όλα τα υπόλοιπα, κυνηγώντας τη λυσσαλέα; Η απλή απάντηση της Μαρκέλλας συμπυκνώνει τη μεγαλύτερη σοφία: το πιο σημαντικό στη ζωή είναι το να ασχολούμαστε με ό,τι μας κάνει χαρούμενους ή, ανάποδα, αυτό με το οποίο ασχολούμαστε να μας κάνει χαρούμενους – πέρα από στερεότυπα περί του τι είναι πιο κερδοφόρο, τι προσφέρει μεγαλύτερο στάτους, τι κερδίζει τον σεβασμό των άλλων.

Όμως το βιβλίο δεν φτάνει τόσο βαθιά, γιατί δεν χρειάζεται. Απευθύνεται σε παιδιά από πέντε ετών και κρατάει τα πράγματα απλά. Όπως θα έπρεπε ίσως να είναι για όλους.