Το τεύχος 72 του Μανδραγόρα που κυκλοφόρησε είναι δυστυχώς και το τελευταίο του, όπως μας πληροφορεί το σημείωμα σύνταξης που σημειώνει ότι οι ιδρυτές του «είχα[ν]ε δεσμευτεί από το ξεκίνημα να ολοκληρώσου[ν]ε την πορεία [τους] όταν δε θα’ χα[ν]ε τίποτε άλλο να προσθέσου[ν]ε, ή αν νιώθα[ν]ε πως όσα λέ[ν]ε ενδεχομένως να μην απασχολούν την κοινότητα».

Μετά λοιπόν από 33 χρόνια λειτουργίας, «αριθμός συμβολικός σε κάθε σταύρωση», περίπου 108.000 σελίδες μεγάλου μεγέθους 25Χ35 και τόσο στενά γράμματα που η συντακτική ομάδα σκεφτόταν να βάλει ένθετο μεγεθυντικό φακό ώστε να μπορούν να τα διαβάζουν οι αναγνώστες, έπεσε η αυλαία του τέλους, μετρώντας πολλά επιτυχημένα αφιερώματα σε λογοτέχνες, εκατοντάδες σελίδες με ποιήματα – ελληνικά σε πρώτη δημοσίευση και μεταφρασμένα – δοκίμια, κριτικές, αρχειακό υλικό και πολλά άλλα ενδιαφέροντα άρθρα. Προσωπικά, στις φιλόξενες σελίδες του, είχα την τιμή να δω μεταφράσεις μου, κριτικά μου κείμενα, αλλά και άρθρα για λογοτέχνες – ενώ σε αυτό το τελευταίο τεύχος είχα τη χαρά να δω δημοσιευμένη και κριτική του Γιώργου Αράγη για το ΣΚΠ μου, ολοκληρώνοντας με αυτό τον τρόπο την 360 μοιρών σύνδεσή μου με το περιοδικό.

Ας σταθούμε όμως σε μερικά παλαιότερα αφιερώματα του περιοδικού: στον υπερρεαλιστή ποιητή Έκτορα Kακναβάτο (τεύχος 5), στην «Eπιθεώρηση Tέχνης» (1954-1967), στο περιοδικό που σφράγισε τη μετεμφυλιακή περίοδο και έπαιξε ένα σημαντικό ρόλο στα λογοτεχνικά πράγματα μέχρι τη φίμωσή του από την απριλιανή δικτατορία (τεύχος 6-7), στον Σωκράτη Σκαρτσή, ποιητή, καθηγητή του Πανεπιστημίου Πατρών και πρωτεργάτη του Συμποσίου Ποίησης (τεύχος 12-13), στον Άρη Aλεξάνδρου με αφορμή τη συμπλήρωση 20 χρόνων από το θάνατο του (τεύχος 20-21), στον πεζογράφο Μ. Καραγάτση (τεύχος 22-23), στην «Ποίηση της Ήττας» με άξονα τους ποιητές Θανάση Kωσταβάρα και Bύρωνα Λεοντάρη (τεύχος 25), στον σημαντικό υπερρεαλιστή ποιητή, μεταφραστή και συγγραφέα Nάνο Bαλαωρίτη (τεύχος 27), στον ποιητή, μεταφραστή, κριτικό και σημαντικό μελετητή της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, Zακ Λακαριέρ (τεύχος 28), στην αιρετική φυσιογνωμία της αριστεράς, συγγραφέα και κριτικό λογοτεχνίας Μάρκο Αυγέρη (τεύχος 32), στον πρωτοπόρο υπερρεαλιστή ποιητή, δοκιμιογράφο και θεωρητικό Νικόλαο Κάλα με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννησή του (τεύχος 35), αφιέρωμα στον Νίκο Καρούζο (τεύχος 37), αφιέρωμα στον Ε.Χ. Γονατά (τεύχος 41), στον Γιώργο Σαραντάρη (τεύχος 48), σε πολιτικά ποιήματα την εποχή της Μεγάλης Ύφεσης στις ΗΠΑ αλλά και στη φτώχεια (τεύχος 52).

Το τεύχος 72 περιλαμβάνει αφιέρωμα στον λογοτέχνη Μιχαήλ Μήτρα (1944-2019) σε επιμέλεια Μορφίας Μάλλη, στο οποίο παρουσιάζεται και σχολιάζεται η αλληλογραφία του με τον Ιάσονα Δεπούντη, αφιέρωμα στον Πιερ Πάολο Παζολίνι με αφορμή τα 50 χρόνια από τη δολοφονία του, αφιέρωμα με τίτλο «Έρωτας για το ποδόσφαιρο» (γνωστή η αγάπη του εκδότη του Μανδραγόρα, Κώστα Κρεμμύδα, για το σπορ), κείμενα συμπληρωματικά του πολυσέλιδου και εκτενούς θεματικά αφιερώματος στο έτος Σκαρίμπα που είδαμε στο προηγούμενο τεύχος, κρίσεις για το έργο του Νίκου Φωκά, καθώς και κείμενα με αφορμή τον θάνατο του σπουδαίου Σωκράτη Σκαρτσή. Επίσης, η αλληλογραφία του Ιάσονα Δεπούντη με τον «τελευταίο της επτανησιακής παράδοσης» χαράκτη Νικόλαο Βεντούρα, ένα φωτογραφικό οδοιπορικό στα ελαιουργεία της Λέσβου, ποιήματα και πεζά, και βιβλιοπαρουσιάσεις. Το τεύχος κοσμούν έργα των Απόστολου Γιαγιάννου, Ειρήνης Κανά, Πέτρου Ζουμπουλάκη, Γιάννη Παπαγιάννη και Νίκου Οικονομίδη.

Αντίο, Μανδραγόρα, θα μας λείψεις!