“Η λευκή αθωότητα της Βιλελμίνης” του Σουλεϊμάν Αλάγιαλη-Τσιαλίκ (ISBN: 9786182082010)
Δρ. Νικόλαος Γ. Τσιρέβελος, μέλος ΕΔΙΠ Τμ. Θεολογίας ΑΠΘ

Η νέα ποιητική συλλογή του Σουλεϊμάν Αλάγιαλη-Τσιαλίκ (εκδόσεις Κουκκίδα, 2026) αποτελεί ένα μοναδικό οδοιπορικό λέξεων, συναισθημάτων και σκέψεων που ταξιδεύουν στο χώρο και τον χρόνο, διδάσκοντας την έννοια του σώματος, ως φορέα επιθυμίας, μνήμης και τραυματικών εμπειριών της ζωής. Η Βιλελμίνη είναι το πρόσωπο που συνέχει και συγκροτεί αυτό το μαγευτικό ταξίδι της ποίησης του Σουλεϊμάν.

Η έκδοση είναι ιδιαίτερα καλαίσθητη και το εξώφυλλο κοσμεί έργο της Φωτεινής Χαμιδιελή. Η συλλογή αποτελείται από δύο μέρη με 24 ποιήματα, όσα και τα γράμματα του αλφαβήτου και δύο ακόμη, ένα εισαγωγικό και ένα επιλογικό.

Ο ποιητής είναι ένας δεξιοτέχνης του ελληνικού λόγου. Το ύφος του διακρίνεται για τη ζωντάνια, την αμεσότητα, τον προσωπικό και βιωματικό  χαρακτήρα. ο λόγος του γοητεύει και διαπερνά. Κατά αυτόν τον τρόπο επικοινωνεί με τον αναγνώστη/την αναγνώστρια και τον/την οδηγεί σε τόπους μυστικούς με εναλλασσόμενες καταστάσεις. Σε κάθε στίχο οι λέξεις υφαίνουν ένα μωσαϊκό νοημάτων με έντονη την αναφορά στις διαπροσωπικές σχέσεις.

«Μια είναι πάντα
Η υποσημείωση στο παράλογο
Και το παράλογο στην ποίηση
Μας φανερώνει τους δρόμους

Που υμνούν την ιστορία τους με λέξεις» (σ. 70).

Τα ποιήματα φανερώνουν τη μεταξύ ωδίνων και οδυνών εργασία του ποιητή να αρχιτεκτονήσει νοήματα που θεραπεύουν την ύπαρξη και τη βοηθούν να κοιτάζει την απανθρωπιά κατάματα. Η βία και η βιασύνη βγάζουν τον άνθρωπο από τον Παράδεισο, ενώ η αγάπη και η ελευθερία οδηγούν στην αλήθεια και το ψυχικό κάλλος που στέκεται ως αντιστύλι για τους πονεμένους. Κι όλα αυτά μέσα από ένα πλούσιο οδοιπορικό στην ιστορία, τη μυθολογία, τον σύγχρονο κόσμο, λειτουργικά εναρμονισμένο με την αδιάκοπη πορεία του ελληνισμού.

«Κι ω Βιλελμίνη,
Με ψυχή βαθιά
Έρχεσαι φορώντας κατάσκαρκα
Τα χρώματα της πανσελήνου

Γίνεσαι Αστυάνασσα, Νεφέλη ή Ελεφαντίδα» (σ. 10).

Αναμφίβολα το έργο του Σουλεϊμάν αποτελεί ένα ζωντανό δείγμα νεοελληνικού πολιτισμού. Όμως δεν κλείνεται σε σύνορα. Κι αυτή είναι η ομορφιά του. Η γλώσσα είναι  ελληνική, αλλά τα νοήματα πανανθρώπινα και οικουμενικά. Ας μη λησμονούμε ότι καθετί γνήσιο τοπικό είναι συνάμα και οικουμενικό.

Τα ποιήματα διακρίνονται για την ιδιαίτερη ταυτότητά τους και συνάμα την απόδοση  τιμής στους μεγάλους ποιητές και τραγουδοποιούς. Διαβάζοντάς τα κανείς «ακούει» μουσικές συνθέσεις με μελωδίες τρυφερές και ευαίσθητες. Και όπου χρειάζεται ο ήχος γίνεται σκληρός και μεταλλικός για να αφυπνίσει τον αναγνώστη/την αναγνώστρα και να τον/την ωθήσει να αντιμετωπίσει την ασχήμια, τη βαρβαρότητα και την υποκρισία.

Η μνήμη σαρκώνεται στο σήμερα για να παρηγορήσει και να νοηματοδοτήσει τη ζωή. Η θλίψη, η βία, η μοναξιά, αλλά και η αθωότητα, η ελπίδα, ο έρωτας και η δημιουργικότητα αποτελούν ορισμένα από τα θέματα, με τα οποία καταπιάνεται ο ποιητής. Οι έννοιες αυτές συνθέτουν ένα ξεχωριστό έργο, που καλλιεργεί αξίες πανανθρώπινες. Τέτοιες αξίες διδάσκουν ήθος και μια στάση ζωής πέρα από τη λήθη και την κενότητα. Έτσι λοιπόν πραγματώνεται μια καρπερή αναζήτηση. Οι στίχοι με δυναμικό τρόπο καλλιεργούν έναν γόνιμο προσωπικό αναστοχασμό και οδηγούν σε βαθιά διερεύνηση του εαυτού με ειλικρίνεια και γνησιότητα. Η αντιμετώπιση των παθών και κυρίως του εγωκεντρισμού, αλλά και η αναγνώριση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας σε προσωπικό και συλλογικό επίπεδο είναι πάντα στο επίκεντρο.

«Κι είναι καιρός ν’ αγνοήσουμε τα λόγια
Και να διδαχτούμε απ’ το φιλότιμο.
Πόσο εύκολα δαμάζονται τα θηρία εντός μας;
Πώς υποτάσσονται οι εγωισμοί και οι φιλοδοξίες
Στου έρωτα τα στήθη;
Μια ρανίδα αίματος-
Κι η εντολή για ανθρωποκτονία εσωτερική

Μας σερβίρεται σαν ρόφημα με το καλαμάκι» (σ. 74).

Έχω την αίσθηση ότι καημός του ποιητή είναι τα γήινα να μεταμορφωθούν σε ουράνια‧ να γίνουν αθάνατα μέσα από κίνηση και έκσταση ερωτική. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι ο ποιητής δραπετεύει από την πραγματικότητα, δημιουργώντας κόσμους εξιδανικευμένους. Αναγνωρίζει τη φθορά και τις πληγές των σχέσεων και της κοινωνίας. Αγωνία του είναι να επουλωθούν οι πληγές και να θεραπευτούν τα τραύματα. Με όραμα και λαχτάρα για τη ζωή αγωνίζεται να ενοποιήσει την κατακερματισμένη πραγματικότητα, αποκαλύπτοντας σπαραχτικές αλήθειες για τον άνθρωπο, τη ζωή και τον κόσμο. Κατά αυτόν τον τρόπο σμιλεύει τη συμπαντική ενότητα με πολιτισμικές αναπαραστάσεις που εκφράζουν την εναγώνια υπαρξιακή κραυγή για τον άνθρωπο και την πορεία του.

«Και ποια θα ‘ναι αύριο
Η πραγματική σου μορφή
Όταν αποχωριστούν από τα ενδότερα
Όλα εκείνα τα στοιχεία
Και σκορπιστούν σαν πούπουλα

Έγνοιες περιττές» (σ. 69)

Η συμπόνοια εκφράζεται ως αγάπη σταυρωτική, έρωτας αυτοθυσιαστικός και δίψα για ζωή. Τα υπαρξιακά ερωτήματα φωτίζονται με ενάργεια μέσα από τον ποιητικό λόγο και οδηγούν στα ουσιώδη με διερεύνηση φιλοσοφική και βεβαιότητα θρησκευτική. Ο ποιητής σαν ένας σύγχρονος μυστικός τελετουργός -και μάλλον μύστης ερωτικός- αποκαλύπτει τα θεία στοιχεία της ανθρώπινης ύπαρξης και ζωγραφίζει το θείο με χρώματα ανθρώπινα.

«Βιλελμίνη
Μητέρα ισόθεη που ξεκινάς
Από τα βάθη των αιώνων
Περνάς μέσα από εξαλλοσύνες
Με τα βέλη της επιείκειας
Και ξεφλουδίζεις από ηρωισμούς
Που κατακρημνίζονται
Στο σώμα της Καλυψώς,
Όταν τρέπεται σε φυγή κι ο νιόπαντρος.
Ανεράδα που σε κάνουν να βυθίζεσαι
Στην αυτογνωσία σου
Προσπαθώντας ν’ αγιάσεις τον πόνο

Και τους αριθμούς των πεθαμένων» (σ. 38).

Ο Σουλεϊμάν Αλάγιαλη-Τσιαλίκ με μεστό τρόπο υφαίνει έναν ενοποιημένο κορμό ιδεών, που αναπτύσσεται σε μια αξιοζήλευτη διήκουσα έννοια και κορυφώνεται με τρόπο δραματικό. Κεντρικό πρόσωπο είναι πάντα η Βιλελμίνη. Αυτή που χαρίζει έμπνευση στον ποιητή και ενδεχομένως σε κάθε άνθρωπο που θέλει να είναι δημιουργικός. Η Βιλελμίνη είναι εκείνη που με οίστρο χαράζει την πορεία προς το φως, μακριά από τα σκοτάδια της απελπισίας.

«Στην άνοιξη των χεριών, αναζητάς
πάντα τις καινούριες ανατινάξεις

που θα σε σώσουν από το μάταιο» (σ. 81).

Η συζήτηση, η εξομολογητική διάθεση και η συντροφιά με τη Βιλελμίνη ημερεύει το νου και αναζωογονεί την καρδιά, συγκινεί και ζωντανεύει την ύπαρξη. Ως πνοή αύρας λεπτής εξημερώνει τα πάθη και διώχνει τους φόβους με τρόπο παρηγορητικό και γι’  αυτό λυτρωτικό. Ίσως τελικά η Βιλελμίνη είναι εκείνη η μητέρα που μάχεται και νικά το κακό, τη φθορά και κάθε θάνατο. Είναι εκείνη που φέρνει την άνοιξη και γεννά αέναα τη ζωή.

 

Περισσοτερα αρθρα